Dekentoezicht op AI: wat advocatenkantoren vanaf 2026 moeten kunnen laten zien

AI verschuift van innovatiethema naar vast onderdeel van de professionele inrichting van advocatenkantoren. Dit artikel legt uit wat er is aangekondigd, wat het praktisch betekent en hoe u zich voorbereidt.

Wat is er aangekondigd?

Op 8 januari 2026 maakte het College van Toezicht Advocatuur in zijn werkplan bekend dat het gebruik van juridische AI-tools expliciet onderdeel wordt van het toezicht binnen de advocatuur. Concreet: de lokale dekens voeren de controles uit, met de instrumenten die zij al hebben — kantooronderzoeken, vragenlijsten, nadere schriftelijke uitvragen en waar nodig kantoorbezoeken. AI wordt niet als een aparte kolom toezicht neergezet, maar wordt geïntegreerd in de bestaande toezichtcyclus op de kantoororganisatie.

Wat betekent dit praktisch?

De relevante vraag voor elk kantoor is niet langer óf een deken naar AI-gebruik gaat vragen, maar wát u kunt overleggen wanneer dat gebeurt. Kantoren die niet hebben vastgelegd welke AI-tools worden gebruikt, door wie, met welke waarborgen en met welk resultaat, bevinden zich in de moeilijkste positie: bewijzen achteraf dat er zorgvuldig is gewerkt is vrijwel onmogelijk zonder documentatie op het moment zelf. AI verschuift daarmee van innovatiethema naar vast onderdeel van de professionele inrichting — vergelijkbaar met hoe cybersecurity dat de afgelopen jaren is geworden.

Welke vragen kan een deken stellen?

Hoe bereidt u zich voor?

De voorbereiding bestaat uit drie lagen. Ten eerste inventarisatie: welke AI-tools worden binnen het kantoor gebruikt, inclusief tools die medewerkers zelf hebben aangeschaft of gebruiken (shadow AI). Ten tweede beleid en waarborgen: schriftelijke afspraken over toegestaan gebruik, cliëntgegevens, review door de behandelend advocaat en leveranciers-selectie. Ten derde vastlegging: een AI-register en werkafspraken die aantoonbaar maken hoe het beleid in de praktijk werkt.

Hoe een audit helpt

Een onafhankelijke audit levert precies wat een deken bij een uitvraag verwacht: een gedocumenteerd, reproduceerbaar antwoord op de vraag wat AI in uw kantoor doet en hoe u dat beheerst. VeriAi voert dit type audit uit binnen uw eigen omgeving; data verlaat uw tenant niet. Meer over de sectorale context vindt u in onze sectorgids voor de advocatuur, en de auditvorm die hierbij past is VeriAi Deep.